Մարտի 2-6. Հասարակագիտական ստուգատես 2026.
Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 16՝ Պատերազմի միջազգային իրավական կարգավորումը.
ա/ Մարդասիրական մտքի զարգացումը
բ/ Պատերազմ վարելու միջազգային իրավական կարգավորումը
Էլ. դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11․/էջ 240-244/․
Կարող եք օգտվել նաև՝ «Քաղաքագիտություն, ուսումնամեթոդական ձեռնարկ /Է․ Օրդուխանյան, Հ․ Սուքիասյան/

Օգտակար հղումներ՝

• Ժնևի 1949թ․ օգոստոսի 12-ի կոնվենցիային կից Արձանագրություն 1
• 1949թ․ օգոստոսի 12-ի Ժնևի կոնվենցիան պատերազմի ժամանակ քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության մասին
• 1949թ․ օգոստոսի 12-ի Ժնևի կոնվենցիան ռազմագերիների հետ վարվելակերպի մասին
• Հաագայի կոնվենցիա

Առաջադրանք
1․ Ուսումնասիրե՛ք «1949թ․ օգոստոսի 12-ի Ժնևի կոնվենցիան պատերազմի ժամանակ քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության մասին»  և  «1949թ․ օգոստոսի 12-ի Ժնևի կոնվենցիան ռազմագերիների հետ վարվելակերպի մասին Հաագայի կոնվենցիա» փաստաթղթերը և վերլուծե՛ք բլոգներում այսօր աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններում, մասնավորապես Մերձավոր Արևելքում ընթացող պատերազմների համատեքստում:

1949 թվականի օգոստոսի 12-ին ընդունված Ժնևի կոնվենցիաները սահմանում են պատերազմի ժամանակ մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնական սկզբունքները։ Դրանցից մեկը վերաբերում է քաղաքացիական բնակչության պաշտպանությանը, իսկ մյուսը՝ ռազմագերիների նկատմամբ վերաբերմունքին։ Կոնվենցիաների համաձայն՝ քաղաքացիական անձանց պետք է ցուցաբերվի մարդասիրական վերաբերմունք, արգելվում են բռնությունները, խոշտանգումները, զանգվածային պատիժներն ու քաղաքացիական օբյեկտների անհիմն ոչնչացումը։ Ռազմագերիները պետք է պահվեն անվտանգ պայմաններում, ստանան բավարար սնունդ և բժշկական օգնություն, ինչպես նաև պաշտպանված լինեն նվաստացուցիչ և դաժան վերաբերմունքից։

Պատերազմի կանոնները կարգավորվում են նաև Հաագայի կոնվենցիաներով, որոնք սահմանում են ռազմական գործողությունների սահմանափակումներ և կարևորում քաղաքացիական բնակչության ու մշակութային արժեքների պաշտպանությունը։ Այս սկզբունքները մեծ նշանակություն ունեն նաև մեր օրերում և հաճախ քննարկվում են ժամանակակից հակամարտությունների, հատկապես Մերձավոր Արևելքում ընթացող պատերազմների համատեքստում։ Միջազգային կազմակերպություններն ու մասնագետները մշտապես գնահատում են, թե որքանով են հակամարտող կողմերը հետևում միջազգային մարդասիրական իրավունքի պահանջներին։